2025年大學(xué)《波蘭語(yǔ)》專(zhuān)業(yè)題庫(kù)——波蘭文學(xué)中的道德觀(guān)念考試時(shí)間：______分鐘總分：______分姓名：______1.Prosz?opisa?,wjakisposóbmotywselflessnejs?u?by(`s?u?ba`)jestprzedstawionywutworzeAdamaMickiewicza?PanTadeusz“.Wymieni?iuzasadni?przynajmniejdwaprzyk?adypostaci,którewyró?niaj?si?tymcech?,orazwskaza?,jakieznaczeniematenmotywdladuchowegoimoralnegoporz?dkupolskiegowkontek?cieliterackimtegookresu.2.WoparciuofragmentwybranejprzezsiebierozprawyliterackiejCyprianaKamilowicza(np.zcyklu?Dziennikpisarza”lub?PrzygodypanaMichaela”),omówienie,wjakisposóbautorukazujewalk?jednostkizsystememiobowi?zuj?cyminormamimoralnymiwwarunkachzaboróworazjak?rolaprzypisujewtymkontek?ciepostawieintelektualisty.Nale?yszczegó?owoprzeanalizowa?wybraneprzyk?adyztekstu.3.Analizuj?cposta?Bohdanaz?PanTadeusza”AdamaMickiewicza,przeanalizowa?,wjakisposóbMickiewiczukazujenarodow?duchowo??iobowi?zkimoralnepolskiegoszlachcicawkontek?ciezbli?aj?cejsi?kl?skinarodowej.Wskaza?,jakiewarto?ci(np.cnota,`cnota`,wierno??,`szlachectwo`duchowe)s?wtymwyró?nianeijakieprzes?aniemoralnep?yniezopisuduchowegoipostawowegoBohdana.4.Omówienieroliiznaczeniamotywu?mierciwpolskiejliteraturzeromantycznejjakowyrazunarodowejtraumy,heroizmuipo?wi?cenia(`pieetrusza`).Prosz?odwo?a?si?doprzyk?adówzutworówconajmniejdwóchró?nychautorówztegookresu(np.zliteraturypolskiejipolonijnej,jakMickiewicz,Norwid,S?owacki,eliksirzy?ci).5.Woparciuowybranetekstyliterackiezokresumi?dzywojennegolubPRL(np.ztwórczo?ciJaros?awaIwaszkiewicza,Stanis?awaIgnacegoWitkiewicza,TadeuszaRó?ewicza,ZofiiKossak-Szczepanowskiej),omówi?,jakprzedstawienis?wnichkonfliktymoralnezwi?zanezobowi?zkiemwobecpaństwa,spo?eczeństwalubrodziniewspecyficznychwarunkachhistorycznych.Nale?ywskaza?,jakiepostawyiwyborybohaterówautorzyoceniaj?moralnie.6.Prosz?porówna?sposóbtraktowaniatematuodpowiedzialno?cimoralnejjednostkizalosnaroduwutworzeZofiiKossak-Szczepanowskiej?Pi?troszmerów”orazwopowiadaniuStefana?eromskiego?Ludziest?chlizny”.Wskaza?podobieństwairó?nicewpodej?ciuautorów,wwybranejstrukturzeutworu,wkreowaniubohateróworazwprzekazanymprzes?aniumoralnym.試卷答案1.Odpowied?:W?PanuTadeuszu”Mickiewiczprzedstawiamotyw`s?u?by`jakojedn?znajwy?szychcnótpolskiegoszlachcica,nierozerwalniezwi?zanychzobowi?zkiemnarodowym.S?u?ytoutrzymaniuduchowegoporz?dkupolskiegowobliczukryzysunarodowego.Przyk?adypostaci:*Tadeusz:Jegos?u?baobejmujenietylkowalk?zbrojn?,aleprzedewszystkimduchow?iintelektualn?.Wybraniedrogiduchownejpokl?scepodOl?temjestaktempos?uszeństwawoliBo?ejinarodowi,oddaj?csi?s?u?bieBogaiojczyznywinnejformie.Jegoposzukiwanieprawdyimocyduchowejw?ródzakonnikówtodalszyetaptejs?u?by.*Raczkowski:Jegoca?ym?yciemi?mierci?jests?u?baPolakom.Zostajeschwytanyipoddanytorturom,abyzmusi?godozdradzeniaTadeusza,alewytrzymuje,bojegocnota(`cnota`)iwierno??rodzinieiojczy?nies?dlaniegowy?szeod?ycia.Jego?mier?jestheroiczna,pe?na`pieetrusza`(sacrifice).Znaczenie:Motyw`s?u?by`budujeobrazidealnegopolskiegoobywatela-szlachcica,któryreadyjestpo?wi?ci?si?dobranarodowego,duchowegoireligijnego.Jesttofundamentmoralny,którymachroni?polsko??wobliczuzaborówikryzysunarodowego.2.Odpowied?:Wwybranychfragmentach?Dziennikapisarza”CyprianaKamilowiczaautorukazujewalk?intelektualistyzopresyjnymsystememcarskim,gdzieobowi?zuj?cenormymoralnes?cz?stosprzecznezprawd?iludzkimpoczuciemsprawiedliwo?ci.Postawaintelektualisty,wed?ugKamilowicza,powinnaby?opartanakrytycznymmy?leniuioddaniusi?prawdzie,nawetje?liwi??esi?tozryzykiemikonfliktemznormamispo?eczno-politycznymi.*Przyk?adz?Dziennikapisarza”:Posta?pisarza,którywolistraci?stanowiskoni?pisa?nieprawd?lubkomplementowa?re?im,pokazujeodwróceniesi?odfa?szywychnormmoralnychsystemu.Jegod??eniedoprawdy,mimorepresji,jestwyrazemautonomiiintelektualnejimoralnej.*Przyk?adz?PrzygodzinpanaMichaela”:MichaelSieninski,cho?jestpostaci?bardziejulegaj?cejwp?ywomotoczenia,równie?do?wiadczakonfliktów.Jegoposzukiwaniesensu?yciaiprawdywobliczupodst?pnegosystemuorazjegoostateczna?mier?po?wi?conadlaukryciaprawdyogenera?-gubernatorzepokazuj?,jaktrudnamo?eby?s?u?baprawdzieiobowi?zkumoralnegowtotalitarnym?rodowisku.Autorpodkre?la,?eprawdziwawarto??intelektualistyle?ywjegooddaniusi?prawdzie,niezale?no?ciodw?adzy,iws?u?biehumanitarnej(np.pomocuwi?zionym),nawetje?lioznaczatowalk?zpanuj?cyminormami.Moralno??Autorawyznaczaautentyczno??iprawdziwyobowi?zekwobecprawdyicz?owieka.3.Odpowied?:Mickiewiczw?PanuTadeuszu”ukazujeBohdanajakoarchetyppolskiegoszlachcica,któregonarodowaduchowo??iobowi?zkimoralnes?wyró?nianejakokluczowewkontek?ciezbli?aj?cejsi?kl?ski.CechymoralneBohdana:*Cnota(`cnota`)ihonor:Bohdand??ydoutrzymaniahohenhonoruicnótrodzinnych.JegoromanszAmeli?niejestocenianynegatywniewkontek?ciejegoosobowo?cimoralnej,leczujawniajegoludzk?s?abo??,którajednakniezatrzymujegonatejdrodze.*Wierno??:Wykazujewierno??rodzinie(postanowienieoma??eństwiezAmeli?dlazachowaniagodno?cirodzinyCzartoryskich)iojczy?nie,chocia?jegod??eniados?awyirozwagi(`rozum`)czasemgoodwo?uj?.*Duchowo??:Bohdanjestpostaci?refleksyjn?,poszukuj?c?prawdyimocyduchowej,coprzejawiasi?wjegoprzyj?ciudrogizakonniczejnakoniecutworu.Wybórtejdrogijestjegoostatecznymaktempos?uszeństwaduchowymprawomiobowi?zkomnarodowym.Przes?aniemoralne:Mickiewiczprzekazuje,?eprawdziwesi?aitrwa?o??polskiejduchowo?cile??niewzbroiczypot?dzemilitaryjnej,alewcnocie,honorze,wierno?ciiposzukiwaniuBoga.Nawetwobliczukl?ski,duchowyporz?dek,symbolizowanyprzezBohdananakoniecutworu,jestjedyn?pewn?warto?ci?,któraostatecznieprzetrwaipomo?ezbudowa?przysz?o??narodu.Moralno??poleganautrzymaniuwewn?trznejgodno?ciipos?uszeństwiewy?szymwarto?ciom.4.Odpowied?:Motyw?mierciwpolskiejliteraturzeromantycznejpe?nikluczow?rol?,wyra?aj?cnarodow?traum?,heroizmipo?wi?cenie(`pieetrusza`).Jestonnarz?dziemliterackimdoukazaniaintensywnychemocji,konfliktówiwyznaczeniawarto?ci.*Znaczenie:?mier?cz?stojestpostrzeganajakojedynysposóbnawyzwoleniezopresji,zabezpieczenieinnychprzedzdrad?lubjakoaktheroiczny,którypotwierdzanajwy?szewarto?cinarodoweimoralne.Reprezentujealso??(ob?okosc)itranscendencj?,przenosz?cposta?ponadrealiamicierpienia.*Przyk?ady:*Mickiewicz:W?Dziennikupisanika”?mier?pisarza,któryniezdradzaprawdy,jestaktem`pieetrusza`wobronieautentyczno?ciinarodowegoducha.W?PanuTadeuszu”?mier?Rados?awaiSerafinytopo?wi?ceniedlaojczyzny,a?mier?Raczkowskiego–wyrazcnotyiwierno?ci.*S?owacki:W?Lidzie”?mier?ch?opskichbohaterów(Bart?omiej,Rusa?ka)wwalcezdziedzicamisymbolizujepo?wi?ceniedladobrawspólnegoiodzyskaniasprawiedliwo?ci,cho?ich?mier?jestte?трагi?narodow?.W?Ksi?dzeS?dziów”?mier?Krzesimiratoprzyk?adtragicznegopo?wi?ceniawobroniewierzy?.*Norwid:WpoezjiNorwida?mier?cz?stojestpostrzeganajakowolno??odcierpienia,aletak?ejakomiejsceduchowegotrwowaniaiprawdy.Poetawidziw?miercisposóbnazrozumienieprawrz?dz?cych?wiatem.Jegow?asna?mier?wopauce?Mójwiek”jesttragicznymaktemwyobcowania,aleiwyznaniemniez?omno?ciducha.Porównuj?c,mo?nazauwa?y?,?echo?motyw?mierciwyra?ag??bokidramatnarodowyiindywidualny,towzaborowychrealiachcz?stojestonaprzedstawianajakoheroiczna,po?wi?cona(`pieetrusza`),cowzmacnianarodow?to?samo??iduchowo??wobliczuzdradyiupadku.5.Odpowied?:Wliteraturzemi?dzywojennejiPRLautorzycz?stoukazalikonfliktymoralnebohaterówzwi?zanezobowi?zkiemwobecpaństwa,spo?eczeństwalubrodziniewspecyficznychwarunkachhistorycznych.Ocenamoralnatychwyborówby?acz?stoz?o?onaizale?a?aodperspektywyautora.*Stanis?awIgnacyWitkiewicz:W?Dziennikusnów”posta?JanaWi?niowieckiegostajeprzedwielomamoralnymiдилемamiwobliczupustkiegzystencjalnejikrucho?ciludzkiejegzystencji.Jegoposzukiwaniesensu,wiaryiobowi?zkuwobecrodzinyi?wiatawwarunkachmodernizmuikryzysureligijnegokończysi?трагеди?.Witkiewiczoceniamoralniebezsilno??jednostkiprzedlosemispadkiemmoralnym?wiata,alenieprzedstawiaprostychodpowiedzi.*Jaros?awIwaszkiewicz:Wopowiadaniu?Rok1905”ukazujez?o?ono??postawwczasachrewolucji.Postacie,którewyró?niaj?si?moralnie,tocz?stote,którenies?pozbawionewewn?trznychkonfliktów,aled???doprawdyipomocyinnym(np.drZbigniew).Konfliktmoralnydotyczynp.walkiomoralno??wfacecie(`faceta`),copokazujeupadekpewnychnorm,alete?trwanieduchowychwarto?ci.Ocenamoralnajestsubiektywna,ukazanaprzezsubtelny,nowelistskistyl.*TadeuszRó?ewicz:W?RodziniePo?arskich”czy?Dzienniku”poetyukazujekonfliktymoralnewkontek?ciepowojennegozimna,utratywarto?ciitraumy.Postaciecz?stos?zniech?cone,podejmuj?fatalistycznepostawy,alewobliczucierpieniainnych(np.wopowiadaniu?Dom”)mog?odnale??wsobieostatnieogniskamoralno?ci,chocia?jesttocz?stotrudnyinieudanyproces.Ró?ewiczoceniamoralniebezsilno??ispadekmoralny,alejednocze?niepokazujewewn?trzn?walk?ogodno??.*ZofiaKossak-Szczepanowska:W?Pi?troszmerów”g?ównykonfliktmoralnytodylematDanutyKowalskiej–córkioficerai?onykapitana–mi?dzyobowi?zkiemwobecojczyzny(wspieranieruchuoporu)aobowi?zkiemwobecrodzinyiobawyprzedrepresjami.Jejpostawajestocenianamoralniejakowyrazodwa?nejwierno?cinarodowej,nawetwwarunkachryzykaiosobistychcierpień.Autorkacelebrujetak?postaw?woparciuosiln?wiar?wdobroiprawd?narodow?.Podsumowuj?c,autorzyukazuj?,?eobowi?zkimoralnewtrudnychczasachhistorycznychcz?stoprowadz?dotrudnychwyborówikonfliktów,aichocenajestzale?naodkontekstu,indywidualnychzasadbohateraiperspektywyautora.6.Odpowied?:W?Pi?troszmerów”Kossak-Szczepanowskieji?Ludziachst?chlizny”?eromskiegoporuszonyjesttematodpowiedzialno?cimoralnejjednostkizalosnarodu,aleautorzypodejmuj?tozró?nymiakcentamiiwkontek?cieró?nychkonfliktów.*Podobieństwa:*Kontekst:Obieutworyosadzones?wrealiachzaborów(wojnarosyjsko-tureckaipowstanielistopadowewKossak-Szczepanowskiej;okreszaborówikryzysunarodowegow?eromskim).*Konfliktmoralny:Bohaterowiestaj?przeddylematamidotycz?cymiwierno?cinarodowej,obowi?zkuspo?ecznegoimoralnego,atak?eposzukiwaniasensu?yciawobliczucierpieniaiupadku.*Teme:Wobuutworachpojawiaj?si?tematynarodowejtraumy,?mierci,choroby,aletak?eposzukiwaniaprawdyiautentyczno?ci.*Ró?nice:*Struktura:?Pi?troszmerów”toopowie??zpierwszejosoby,a?Ludziest?chlizny”–ztrzeciej.Kossak-Szczepanowskabudujeintymny,рефлексивный(refleksyjny)monologwewn?trznyDanuty,podczasgdy?eromskiprzedstawiaz?o?on?dynamik?relacjimi?dzypostaciami(doktor,Wernyhora,Chmiel).*Kreacjabohaterów:Danutaw?Pi?troszmerów”jestpostaci?silniezidentyfikowan?zwiar?iobowi?zkiemnarodowym,jejduchowo??jestg?ównymmotorем(moteorem)dzia?ania.Postaciew?Ludzi